جمال الدين محمد الخوانساري
156
شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي )
7759 من تكبّر في سلطانه صغّره . هر كه تكبر كند در سلطنت خود كوچك گرداند آن را ، يعنى سلطنت خود را ، واين باعتبار اينست كه تكبر باعث دشمنى مردم وتنفر مردم از ايشان مىگردد واين كه چنانكه بايد أطاعت وفرمانبردارى أو نكنند وسلطنت أو بزرگ نگردد ، وممكن است كه ترجمه اين باشد كه : كوچك گرداند خود را ، واين بهمان اعتبار باشد كه مذكور شد ، ويا باعتبار اين كه تكبر از صفات ذميمه است ودليل خست نفس ودنائت آنست پس هرگاه كسى در سلطنت تكبر كند خود را از آن راه كوچك كند واز مرتبهء بزرگى كه مقتضاى سلطنت است بيندازد . 7760 من منّ باحسانه كدّره . هر كه منت گذارد باحسان خود تيره وناصاف گرداند آن را . 7761 من عذب لسانه كثر اخوانه . هر كه گوارا وشيرين باشد زبان أو بسيار شود برادران ودوستان أو . 7762 من حسن جواره « 1 » كثر جيرانه . هر كه نيكو باشد همسايگى أو بسيار شود همسايگان أو . 7763 من استعان باللّه « 2 » اعانه .
--> ( 1 ) شارح ( ره ) بر روى جيم « جوار » ضمّه وبزير آن نيز كسره گذاشته وبر روى كلمه لفظ « معا » نوشته تا اشاره باشد باين كه قرائت آن بهر دو وجه جايز است ، در منتهى الإرب گفته : « جاوره مجاورة وجوارا بالضمّ وقد يكسر همسايگى كرد با وى ودر زنهار وى شد ونيز جوار بالكسر زنهار دادن كسيرا وزنهار وأمان » . ( 2 ) در أقرب الموارد گفته : « استعانه وبه استعانة طلب منه العون تقول : استعنته فأعانني وعوّننى وعاوننى » ودر منتهى الإرب گفته : « استعنته وبه يارى خواستم از وى » پس معلوم شد كه باء زايد است .